Państwowa Inspekcja Pracy (PIP) od 08 lipca 2026 roku dostaje nowe narzędzia do walki z nieprawidłowo zawartymi umowami i zatrudnieniem.

Reforma ma chronić zarówno prawa pracownicze, jak i firmy przed nieuczciwą konkurencją. Prawidłowo zawarte umowy cywilnoprawne, jak i umowy B2B nie są zagrożone.

Jaka umowa, to nieprawidłowo zawarta umowa?

Przepisy Kodeksu Pracy definiują stosunek pracy jako praca wykonywana osobiście, pod kierownictwem z wyznaczonym miejscem i godzinami (art. 22 § 1). W takiej sytuacji prawidłowa umowa to umowa o pracę.

Należy pamiętać, że umowy cywilnoprawne pozbawiają pracowników płatnych urlopów, zwolnień lekarskich w przypadku choroby oraz zabierają stabilność i poczucie bezpieczeństwa. Jednocześnie obniżają koszty nieuczciwemu pracodawcy tworząc przy tym niezgodną z prawem konkurencję uczciwym przedsiębiorcom.

Reforma Ministerstwa Pracy umożliwia inspektorom pracy przekształcenie umów, które są niezgodne z prawem. Inspektor może przeprowadzić niezapowiedzianą kontrolę, a pracodawca nie dowie się, co ją spowodowało, ani czy ktoś poprosił PIP o pomoc.

Firmy mogą wykorzystać czas przed wejściem w życie nowych przepisów – do 8 lipca 2026 roku i zweryfikować, czy ich umowy cywilnoprawne ze współpracownikami są zgodne z prawem.

Nie tylko przekształcenia umów są nowością w reformie:

• pracodawca będzie mógł poprosić PIP o indywidualną interpretację poprawnego zatrudnienia,
• usprawnienia w sprawdzaniu dokumentów dzięki kontrolom zdalnym,
• ZUS i Krajowa Administracja Skarbowa (KAS) będą przekazywać dane do PIP. Dzięki temu kontrole w uczciwych firmach będą rzadsze i szybsze,
• kary nakładane przez PIP będą wyższe.

Więcej informacji wraz z poradnikiem przygotowania przedsiębiorstwa na nową reformę można znaleźć na rządowej stronie https://www.gov.pl/web/rodzina/reforma-panstwowej-inspekcji-pracy.